Sygnały alarmowe – co oznacza syrena i co robić po alarmie

Jakie są sygnały alarmowe w Polsce?

Sygnały alarmowe dla mieszkańców są dwa: ogłoszenie alarmu, czyli modulowany (falujący) dźwięk syreny przez 3 minuty, i odwołanie alarmu, czyli ciągły, jednostajny dźwięk przez 3 minuty. Tak opisują je Poradnik bezpieczeństwa i rozporządzenie MSWiA z 14 maja 2025 r. Inne dźwięki syren nie są alarmem dla ludności.

Alarm nie zawsze zaczyna się od syreny. Rozporządzenie dopuszcza też zapowiedź z głośników, powtórzoną trzy razy: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm…”, z przyczyną i obszarem zagrożenia. Po ogłoszeniu alarmu w przestrzeni publicznej albo na ekranach może pojawić się żółty trójkąt równoboczny, czyli alarm wizualny. Gdy znak znika, alarm jest odwołany.

Co robić, gdy usłyszysz syrenę alarmową?

Gdy usłyszysz syrenę, włącz radio lub telewizor i rób to, co mówią komunikaty. To podstawowe zalecenie Poradnika bezpieczeństwa. Komunikat poda rodzaj zagrożenia, obszar, zalecenia dla mieszkańców i przewidywany czas trwania.

1. Rozpoznaj sygnał. Falujący dźwięk przez 3 minuty oznacza alarm.
2. Włącz radio, telewizor albo aplikację RSO i sprawdź, czy przyszedł Alert RCB.
3. Stosuj się do poleceń służb. Przy zagrożeniu z powietrza przejdź w bezpieczne miejsce od razu, jeszcze zanim poznasz szczegóły.
4. Sprawdź, czy sąsiedzi wiedzą o alarmie, i pomóż osobom ze szczególnymi potrzebami, jeśli możesz.
5. Dzwoń tylko w nagłej sprawie, a z bliskimi kontaktuj się SMS-ami, żeby nie przeciążać sieci.
6. Czekaj na odwołanie alarmu i kolejne komunikaty.

Pod 112 nie dzwoń, żeby zapytać, co znaczy syrena. MSWiA prosi, by nie zajmować numeru alarmowego pytaniami o informacje, bo blokujesz linię komuś, kto potrzebuje pomocy.

Komunikat może też polecić zostać w domu i uszczelnić okna. Przy zagrożeniu skażeniem promieniotwórczym Poradnik radzi przygotować się na co najmniej kilka dni w uszczelnionym budynku, więc przydadzą się woda i jedzenie na zapas.

Alarm powietrzny – co robić?

Po alarmie o zagrożeniu z powietrza musisz szybko zdecydować: iść do punktu schronienia czy zostać w budynku. Instrukcja MSWiA i RCB z września 2026 r. mówi: idź do oznaczonego punktu schronienia, jeśli jest dostępny, droga jest bezpieczna i masz na to czas. W przeciwnym razie zostań w budynku o solidnych ścianach i stropach i przejdź do centralnego pomieszczenia bez okien.

• Zabierz przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny i leki, które przyjmujesz na stałe. Nie korzystaj z windy, idź schodami.
• Jeśli droga do schronienia wymagałaby długiego marszu na zewnątrz, nie próbuj tam dotrzeć za wszelką cenę. Wejdź do najbliższego budynku z solidnymi ścianami, bez widocznych uszkodzeń.
• W samochodzie zaparkuj tak, żeby nie blokować przejazdu służbom, wysiądź i idź do najbliższego miejsca schronienia.
• Na otwartym terenie, gdy usłyszysz eksplozję, padnij na ziemię, najlepiej w zagłębieniu terenu, i osłoń głowę.

W mieszkaniu stosuj zasadę dwóch ścian: między Tobą a przestrzenią na zewnątrz powinny być co najmniej dwie solidne ściany. Odpowiednie mogą być wewnętrzny korytarz, przedpokój albo garderoba, najlepiej na najniższej kondygnacji. Łazienka nadaje się tylko wtedy, gdy nie ma w niej okna, kotła ani piecyka gazowego. Usiądź z dala od luster, szkła i ciężkich szafek. Klatka schodowa z dużymi oknami służy do przejścia, nie do schronienia.

Piwnica albo garaż podziemny mogą chronić, jeśli mają solidne ściany i strop bez pęknięć, drożne wejście, bezpieczną drogę wyjścia i sprawną wentylację. Nie korzystaj z piwnicy, przez którą biegnie instalacja gazowa albo która ma tylko jedno, łatwe do zablokowania wyjście. Gdy nie masz pewności, zostań w centralnym pomieszczeniu mieszkania. Najbliższe punkty schronienia pokazuje mapa „Gdzie się ukryć” Państwowej Straży Pożarnej (gdziesieukryc.pl), a informację dostaniesz też w urzędzie gminy i w jednostce straży pożarnej.

Zanim włączą się syreny, możesz dostać Alert RCB o zagrożeniu z powietrza. RCB opisuje trzy stopnie takich alertów: czujność, gotowość i alarm. Przy pierwszych dwóch przygotuj się na kolejne komunikaty i na przejście w bezpieczne miejsce. Treść „Zagrożenie atakiem z powietrza. Znajdź bezpieczne miejsce” oznacza działanie od razu.

Co robić po odwołaniu alarmu?

Jednostajny dźwięk syreny przez 3 minuty odwołuje alarm, ale z miejsca schronienia nie wychodź pochopnie. Wysłuchaj komunikatu: służby powiedzą, czy można już wracać. Potem sprawdź, czy ktoś obok nie potrzebuje pomocy, i daj znać bliskim SMS-em, gdzie jesteś.

Test syren – skąd wiadomo, że to ćwiczenie?

Ciągły dźwięk syreny przez 1 minutę to według rozporządzenia MSWiA alarm ćwiczebny. Ćwiczenia z syrenami prowadzą wojewodowie, a media dostają o nich informację najpóźniej dobę wcześniej.

Podczas ćwiczeń syreny mogą jednak nadać pełne sygnały: 3 minuty falującego i 3 minuty jednostajnego dźwięku. Poradnik bezpieczeństwa uprzedza, że służby używają sygnałów alarmowych także w ćwiczeniach, i zapewnia, że dowiesz się o nich odpowiednio wcześniej. Zapowiedzi szukaj w lokalnych mediach i na stronie urzędu wojewódzkiego. Jeśli żadnej nie ma, traktuj syrenę jak prawdziwy alarm.

Syreny słychać też w rocznice. 1 sierpnia 2026 r. o 17:00 w całym kraju nadawały ciągły dźwięk przez minutę, upamiętniając wybuch Powstania Warszawskiego. To nie był alarm.

Skąd jeszcze przychodzą ostrzeżenia?

Syrena to tylko jeden z kanałów. Poradnik bezpieczeństwa wymienia też megafony, radio, telewizję i internet, aplikację RSO, Alert RCB i bezpośredni kontakt ze służbami.

Alert RCB to SMS, który operatorzy wysyłają na zlecenie Rządowego Centrum Bezpieczeństwa do wszystkich telefonów na zagrożonym terenie. Nie trzeba się zapisywać ani niczego instalować. RSO, czyli Regionalny System Ostrzegania, to bezpłatna aplikacja z ostrzeżeniami i komunikatami dla wybranych województw.

Radio na baterie działa także wtedy, gdy nie ma prądu ani internetu. Program 1 Polskiego Radia nadaje na falach długich, na częstotliwości 225 kHz. Co jeszcze przygotować na wypadek, gdy zabraknie prądu na kilka dni, opisujemy osobno.

Informacje sprawdzaj w kilku niezależnych źródłach. Za pewne Poradnik uznaje Polskie Radio, Telewizję Polską, rządowe strony internetowe i służby państwowe. Niesprawdzonych wiadomości nie przekazuj dalej.